Мо парешонтарин ва парокандатарин миллатем

Зафари СӮФӢ «Озодагон» №35 03.09.09.

Чаро мо наметавонем як миллат вa муттаҳид шавем?

Шояд мо тоҷикон ягона миллате бошем, ки ба ин ҳад парокандаем ва дар ин парешонӣ бештарин айб ҳам аз хислату вижагиҳои мост. Баъзе аз мо, ки худ коре накардааст, чунон иддао пеш меорад, ки атрофиён ҳатто намедонанд чӣ бигӯянд. Худамонро гоҳо болотар аз будамон тасаввур мекунем ва ҳатто мехоҳем инро дигарон низ бипазиранд. Ҳарчанд ҳеч миллате мисли мо худашро ба пораҳо тақсим намекунад. Ҳамин чанд рӯзи пешро ба ёд оред: мо аз назари мафкураи сиёсӣ ҳам ба ду тақсим будем: «вовчик» -у «юрчик».

Ҳамакнун ин тамғаро дар пушти номи касе часпондану рӯзгорашро сиёҳ кардан ба поён расид. Аммо шикофи табақотӣ дар ҷомеа ба ҳадди даҳшатзо дар ҳоли афзоиш аст ва миллатро хатари бегонагӣ аз ҳам ва парокандагӣ бештар тахдид мекунад. Охир дороиҳои кишвар дигар дар ҳоли ҷамъ шудан дар ихтиёри як қишр ва ё гурӯҳӣ камшумор асту аксарият рӯз аз рӯз фақиртар мешаванд.

Маҳалгароӣ низ як омили дигари парокандагй ва ҷудоӣ байни ҳаммиллатон аст ва ҳамакнун фақат бо шаҳре ё вилояте махдуд намешавад. Ҳатто онҳое низ, ки барои муҳоҷирати меҳнатӣ ба дигар кишварҳо рафтаанд, бар асоси тааллукoти маҳаллй созмонҳо ташкил кардаанд ва масҷиду муллояшон низ бар асоси тааллуқоти маҳал мебошад. Беш аз ин гуфтем, ки маҳалгароӣ дигар ба шаҳре ё вилояте махдуд нест.

Дар баробари мардуми вилояти дигар тоҷик вилоятгарост, яъне ё суғдӣ ё бадаҳшонӣ ё хатлонист… Дар баробари ҳамвилоятиҳояш ноҳиягарост. Дар миёни ҳамноҳияҳояш тоҷик қишлоқгарост. Дар миёни ҳамқишлоқиҳо маҳаллагаро ва ё гузаргароем. Ба назаратон ин бадбахтӣ нест? Чунин вазъиятро барои тавҷеҳ кардан кӯшиш ба харҷ додан ва онро нишони ватандӯстӣ ба қалам додани бархе хомабадастони мо магар душманӣ бо миллат нест?

Дарвоқеъ, дар бораи хомабадастон ва ба вижа рӯзноманигорон. 8 сентябр онҳо Рӯзи байналмилалии ҳамраъйии рӯзноманигоронро таҷлил хоҳанд кард. Аммо оё рӯзноманигорони тоҷик бо ҳамдигар ҳамраъй ҳастанд? Оё рӯзномаҳои тоҷикӣ воқеан метавонанд иддаои миллӣ буданро матраҳ намоянд? Оё дар онҳо низ оҳанги маҳал бартар аз миллатдӯстӣ нест?

Ба назар мерасад журналистикаи тоҷик дар имрӯз ниёзҳои бо ҳам гиреҳхӯрда надорад. Содатар бигӯем шахсиятҳои калидӣ ва ҳалкунанда дар расонаҳо ҳамкорони худ дар дигар расонаҳоро ҳамсафар ва такмилдиҳандаи кори худ намедонанд, балки дар ҳушбинонатарин ҳолат рақиб ва дар дигар вақт душмани худ мебинанд. Гӯё дар сурати набудани як расона барои расонаи дигар муваффакият насиб мешуда бошад. Ҳол он ки чунин нест ва ҳамаи расонаҳои кишвар ҳамдигарро такмил мекунанд ва дар ин миён расонаҳои оҳанги сиёсӣ дошта бештар мукаммили ҳам ҳастанд.

Вале боз ҳамон хислати фитрии тоҷикона муҳаррики амалҳо ва тасмимҳост, ки гоҳо бархе рӯзноманигорон аз нигоҳи ба ин ё он шахсияти соҳибнуфуз ва ё гурӯҳе ва ҳатто кишваре вобаста будан байни рӯзноманигорон ҷудоӣ меандозанд.

Манфиатҳои гузаро ва камарзиши моддӣ дар хеле ҳолат болотар аз манфиатҳои ахлоқӣ ва арзишҳову ормонҳост. Ҳамин ҳолат аст, ки дар баробари ҳамдигар эҳсоси бегонагӣ мекунем ва худхоставу нахоста рӯ ба ҳамқишлоқиву ҳамгузарии худ меорем.

Ҳатто ахиран дар пойтахти кишвар масҷидҳое фаъолият мекунад, ки намозгузоронаш фақат аҳли як маҳаланд, яъне ҳамон маҳале, ки имом-хатиби масҷид аз он ҷост.

Маросимҳову ҷашнҳо низ бештар мутааллиқ ба як маҳал мешаванд ва метарсам фардо қабристонҳое ба вуҷуд оянд, ки хоси як маҳал бошанд ва иҷоза надиҳанд, ки мурдае аз маҳали дигар дар он гӯронида шавад.

Мо парешонтарин ва парокандатарин миллатем. Ба назар мерасад сабаби аслии ин ҳолат ормони миллӣ надоштани мост. Ормони миллӣ аст, ки ҳамаро ба ҳам меорад ва ҳамраъй мекунад. Ва ин ормон болотар аз манфиат аст. Аммо ормони миллии мо бояд чӣ бошад?

Бомжхои дипломдор дар партовгоххои Душанбе

Шахлои Начмиддин аз шахри Душанбе

Бомж кист? Одаме, ки зиндагии сагона дорад. Чойи хобаш замин асту макони ризкёбиашон партовгоххо.

Вале имруз дар байни онхо нафароне вомехуранд, ки сохиби дипломи оли хастанду бо сабабхои гуногун чунин зиндагиро интихоб кардаанд.

Бомжхо ба чанд гурух таксим мешаванд.гуруххо ба худ сарвар доранду бе ичозати у ягон нафар наметавонад, ки ба партовгохи бегона кадам гузорад.

Субхи солехон ба партовгоххои пойтахт мешитобанду ба кофтукоб медароянд. Назди бинохои истикомати ва хобгоххо партовгоххои зиёде пахну парешон аст, вале бомжхо чунин чойхоро хуш надоранд. Чунки дар ин партовгоххо гайр аз зарфхои пластики ва пасмондахои тарбузу сабзавот кариб, ки дигар чизе ёфт намешавад. Аммо барои партовгоххои назди хавлихои бохашамати навточикон гуншуда , байни бомжхо доимо чангу занозани аст.Чунки ин чо тамоми анвои хуроквори ва хатто либосхои навро ёфтан мумкин аст.

Сарвари ин гурухи бонуфузи бомжхо, ки ба худ лакаби Жораро гирифтааст, дар байни дигар гурухи бомжхо вохимаву овозаи зиёде дорад. У хеле берахм асту душманашро хеч гох бе осеб аз даст рахо намесозад. Агар раваду ба ин партовгоххо бомжи бегона биёяд, уро хамакаса зери шаттаву шаллок мегиранд.

Жора мачаллаву рузномахои аз партовгоххо ёфтаашро ба кулбааш меораду соатхо онхоро бодиккат мутолиа мекунад.

Кулбачаи у дар яке аз бинохои нимвайронаи шахр вокеъ аст. У харчанд ба бомж мубаддал гашта бошад хам, тозагиро дуст медорад.

Кулбаашро хамрохаш Зоя бегохихо мерубаду об мепошад. Зердастонаш халтахои аз партовгоххо чамъавардаашонро аввал ба кулбаи у меоранд. У онхоро холи карда сипас байнашон таксим мекунад.

Зарфхои пластикиро бошад тоза шуста ба бозор мебаранду ба 5-10 дирамй ба равганфурушон мефурушанд.

Жора худ аслан точики тахчойии Чиргатол мебошад. Дар вакташ факултаи хукукшиносиро хатм карда солхои сол дар сохаи хифзи хукук кор кардааст.

Сипас бо гунохи ришвахури ба даст меафтаду тамоман аз кор махрум мегардад. Баъди аз кор рафтан ба машрубот дода мешаваду хавлиашро мефурушад. Хамсараш кудаконашро гирифта баромада меравад. У ру ба шахр меорад. Чойи кор намеёбаду ба гурухи бомжхо хамрох мешавад. Хамин хел у бомж мегардад.

Дигар зердастонаш собик тарбиятгирандагони мактаб интернатхои пойтахт мебошанд. Байни онхо хам занон хастанду хам наврасон. Жора фахр мекунад, ки у ба катори бомжхои дипломдор дохил аст.

Имруз чунин бомжхои дипломдори точик на танхо дар чумхури, балки берун аз он, бахусус дар шахрхои Русия зиёд вомехуранд. Тарики барномахои телевизионии шабакахои Русия дар ин хусус гузоришхо пахш мегарданд. Точик дар он чо, дар кабристон гур меканад, аз партовгох охан кофта бурда мефурушад ва гайраву хоказо.

…агар тайи солхои охир баъзе вазифадорону сохибкорон ба чойи тарабхона корхонахои хурди истехсоли сохта, мардуми бекорро бо чойи кору маблаги каноатбахш таъмин мекарданд, имруз чунин сохибмаълумотони мо ба бомжхои дипломдор мубаддал намегаштанд.

Каримов Медведевро лаби об ташна бурду ташна овард

Давлат УСМОН, бознашр аз «Миллат» №09 05.03.09

Сиёсати бисёруфуқа

Сиёсати бисёруфуқа, сиёсатест, ки ҳар як кишвари мустақил бо дарназардошти вазъияти мавҷуда, асосан дар самти иктисодй барои берун бурдани кишвараш аз бӯҳрони иқтисодӣ пеш мегирад.

Аввалин бор ин сиёсат соли 1899 аз ҷониби котиби давлатии ҳамон вақтаи Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ҷаноби Геем, ки дар нотаи фиристодааш ба унвони кишварҳои Англия, Фаронса, Олмон, Итолиё, Русия ва Ҷопон пешниҳод гардид.

Ин кишварҳо мехостанд, ки давлати Чинро ба қисматҳои зери нуфузашон тақсимбандӣ намоянд. Ҷаноби Геем пешниҳод намуд, ки тибқи принтсипи «имконоти баробар» барои ҳамаи мамлакатҳое, ки бо кишвари Чин муносибатҳои тиҷоратӣ доранд, амал намоянд. Ин аз як ҷиҳат ба фоидаи Амрико ҳам буд, зеро дар он вактиқтисоди Амрико дар ҳоли рушд қарор дошт.

Дар тӯли бештар аз сад соли мавҷудияти ин сиёсат аз он кишварҳои зиёде истифода бурданд. Метавон аз кишварҳое мисли Брозилиё, ки имрӯз яке аз даҳ кишвари бузурги пешрафтаи иқтисодии дунёст ва аз Малайзиё замони Маҳотир Муҳаммад ном бурд. Бисёр кишварҳо замоне, ки аз як сохти сиёсӣ ба сохти дигар гузаштанд низ аз ин сиёсат истифода бурданд ба монанди кишвари Кампучиё баъд аз барҳам хурдани сохтори комунистиаш ва кишвари Миср баъд аз замони Ҷамол Абдулносир, ки барои касби эътимоди кишварҳои ғарбӣ ва ворид шудани сармояи хориҷӣ, сиёсати дарҳои бозро эьлон намуданд ва аз он хеле бо самар истифода бурданд.

Кишварҳои тозаистиқлоли собиқ Шӯравӣ низ аксаран ин сиёсатро пеш гирифтанд. Дар Осиёи Марказӣ ғайр аз Туркманистон чаҳор кишвари дигар ба шумули ҷумҳурии мо низ қабл аз пеш гирифтани ин сиёсат дар солҳои гуногуни баъд аз истиқлолашон, эълон намуданд. Аз кишварҳои Осиёи Марказӣ аз ҳама пештар ҷумҳурии Қирғизистон аз пеш гирифтани ин сиёсат эълон намуд.

Баъд аз воқеаҳои 11-сентябри 2001-ум ва боз шудани минтақаи Осиёи Марказӣ ҳатто барои неруҳои низомии кишварҳои ғарбӣ, ки то он вақт ҳарими хосаи Русия ба шумор мерафт ва дар Қиргизистон ҳатто дар як пойгоҳи ҳавоӣ ҳам неруҳои ҳавоии Русия ва неруҳои ҳавоии Амрико ҷой гирифтаанд.

Борҳо раиси ҷумҳури собиқи Қирғизистон Акаев ва раиси ҷумҳури имрӯзааш Боқиев дар суханрониҳояшон аз ин ба ҳайси сиёсати бисёруфуқаи кишварашон ёдоварӣ менамуданд. Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки асосан дар соли 2007-ум баъд аз он ки итминон ҳосил намуд, ки бо дубора наздик шудани Тошканд ба Маскав дигар иҷрои тархҳои энергетикӣ бе розигии Тошканд аз ҷониби Маскав амалӣ нахоҳад шуд ва Тоҷикистон ҳам наметавонад аз манфиатҳои миллиаш сарфи назар намояд, барои берун рафтан аз ин вазъият ва ҷалби сармояи хориҷӣ барои иҷрои ин тарҳҳои ҳаётан муҳим дар паёми ҳарсолаи раиси ҷумҳури кишвар ба унвони парлумони ҷумҳурӣ аз пеш гирифтани ин сиёсат эълон намуд, ки дар аввал сару садоҳои зиёдеро ба миён овард. Зеро Тоҷикистон аз замони истиқлолияташ ҳамеша таъкид менамуд, ки шарики стротегии Русия мебешад ва ҳатто дар тамоми умур ба Русия авлавият қойил аст.

Аммо Русия то имрӯз ғайр аз ҳифзи неруҳои низомиаш ва кӯмакҳое дар ин самт ба Тоҷикистон намуда, дигар ягон талошҳои ҷиддие дар робита ба сармоягузорӣ ва рушди иқтисодии Тоҷикистон ба ҷуз НБО- и Сангтӯдаи-1 нанамудааст. Ҳатто аз замоне, ки раиси ҷумҳури собиқи Русия ҷаноби Путин соли 200Ф-ум бо котъеият изҳор намуд, ки Русия минбаъд дар ҳама ҷанбаҳо хусусан дар самти иктисодии Тоҷикистон ба хусус сохтмони НБО- и Роғун гомҳои бузурге хоҳад бардошт. Аммо баъд аз сипарӣ шудани 5-сол раиси ҷумҳури феълии Русия ҷаноби Медведев изҳор медорад , ки барои сармоягузории Русия дар НБО- и Роғун Тоҷикистон бояд розигии Узбакистонро ба даст биёрад.

Ин аз он шаҳодат медиҳад, ки икдомоти роҳбари ҷумҳури дар эъломи сиёсати бисёруфуқӣ ба маврид ва ба манфиати кишвар мебошад. Аммо онро чи гуна амалӣ намуд ва аз он ба манфиати кишвар истифода бурд? Аз нуктаи назари қудратҳои ҷаҳонӣ ва бозигарони саҳнаи геополитикӣ, Осиёи Марказӣ минтақаи ягона ба ҳисоб меравад.

Русия ҳанӯз дар замони ҳукумати подшоҳӣ вақте, ки ин минтақаро истилоъ намуд аз он ба номи Туркистон як минтақаи маснӯъӣ эҷод намуд, барои он, ки минбаъд онро зери контрол дошта бошад. Туркистон дар муддати тӯлонӣ майдони набарди геополитикӣ байни манфиатҳои Чин, Русия ва имперотурии Бритониё буд. Дар замони Русияи Шӯравӣ минтақаи геополитикии Туркистон пешсафи (форпост) барои минбаъд васеъ намудани уфуқи (вектор) шарқӣ ва ҷанубии самти сиёсати хориҷии он буд»- қайд менамояд таҳлилгари рус, доктори илмҳои ҷуғрофӣ Дергачев В. А.

Баъд аз пошхӯрии Шӯравӣ ва эҷоди мушкилҳо дар ин минтақа(ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон) Русия дар аввал кӯшиш намуд то муносибатҳояшро бо кишварҳои Осиёи Марказӣ дар шакли нав ба роҳ монад, ки ин ба ранҷиши хотири Тошканд ва сардии муносибаташ ба он гардид.

Баъд аз дубора оддӣ шудани муносибатҳои Тошканду Маскав нишонаҳои барқарории шакли собиқаи контроли минтақаи Осиёи Марказӣ бо бартарӣ додани Тошканд шурӯъ гардид. Нишонаи боризи он махдуд гардидани сиёсати бисёруфуқаи Қирғизистон бо бастани пойгоҳи низомии Амрико ва ба минтақаи зери нуфузи Тошканду Остона тақсим гардидани он аст, ки ин ҳатман сиёсати бисёруфуқии ин кишварро агар аз байн набарад ҳам онро то ҳадди ақал коҳиш хохад дод.

Изхороти ҷаноби Медведевро дар Тошканд бисёр таҳлилгарони тоҷик аз сиёсатҳои токтикии Маскав дар қиболи ба даст овардани манобеъи энержии Узбакистон қаламдод намуданд, ки ин то андозае нодуруст аст. Чунин ба назар мерасад, ки Маскав дубора ба сиёсати худ то пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ баргаштааст ва Тошкандро ба ҳайси ҳимоятгари манофеи стратегиаш дар минхақа интихоб намудааст.

Изҳороти Медведев дар Тошканд гӯшзаде буд барои Тоҷикистон, ки он бояд мисли Қирғизистон ба воқеъият тан диҳад ва талабҳои ҳамсояи қудратмандаш Узбакистонро, ки минбаъд ҳимоятгари манофеи стротежии Маскав дар минтақа аст дар назар гирад.

Аммо таҳлилгари рус Иван Преображенский инро пирӯзии Каримов ва мағлубияти дипломатии Русия қаламдод мекунад. Аз он ҷумла ӯ мегӯяд чунин ба назар мерасад, ки дипломатияи Русия ба ғалабаи пурра ноил гардидааст. Зиддиятҳо барҳам хурданд. Узбакистон аз СПАД хориҷ нашуд. Эмомалӣ Раҳмон ба оштӣ шудан розй шуд. Қирғизистон амрикоиҳоро меронад. Вале дар амал ин мағлубияти хеле ҷиддӣ буд. Ва ғолиби асосӣ Ислом Каримов буд, ки геополити-кҳои Русияро хеле зебо гул зад ва ба лаби об ташна бурда ташна овард. «Дудилагии Тоҷикистон яъне дар аввал эълон доштан, ки дар вохӯрии Маскав бо сабаби бӯҳрони энержӣ иштирок нахоҳад кард ва баъдан дар он иштирок намуд, инчунин натоиҷи сафари раиси ҷумҳурии кишвар дар 24-уми феврали соли равон ба Маскав, ки хабаргузориҳо натиҷаи онро танҳо «як шикори моҳӣ» қаламдод намуданд нишон дод, ки Маскав аз ин мавқеаш баргаштанӣ нест.

Маскав бори дигар ба Душанбе то охири соли равон мӯҳлат дод, ки ба ҳамсояаш Узбакистон канор биояд, танҳо дар он сурат тарҳҳои иқтисодии он аз ҷониби Маскав дастгирӣ хоҳад шуд.

Дар ҳақиқат сардии равобити Душанбеву Маскав ва баста шудани пойгоҳи низомии Амрико дар Манаси Қирғизистон пирӯзии сиёсати Каримов дар минтақа аст, зеро Амрико ва кишварҳои ғарбӣ боз ба Тошканд рӯ хоҳанд овард ва Русия ҳам дар тарси он, ки дубора Тошкандро аз даст надиҳад ба Тоҷикистону Қирғизистон фишор хоҳад овард то онҳо мушкилоташонро бо Тошканд ҳал намоянд.

Аммо Тоҷикистон барои рафъи ин вазъият ва нарм сохтани мавқеи шарики стратегиаш Русия чӣ имконот ва кадом роҳро дар пеш дорад? Пас аз вохӯрии сафири феълии Фаронса Анри Зиппер де Фабианӣ 28 январи соли ҷорӣ дар Тоҷикистон бо президенти кишвар дар баёни натоиҷи мулоқоташ бо хабарнигорон нуқтаи ҷолиберо баён намуд. «Фаронса ба Тоҷикистон нигоҳи хосе дар минтақаи Осиёи Марказӣ дорад, зеро Тоҷикистон дар ин минтақа ягона кишварест, ки ба забони форсӣ ҳарф мезанад ва мавқеи хосе дорад», яъне он Тоҷикистонро аз доираи Туркистони маснӯъӣ ҷудо намуд.

Бо дарназардошти вазъйяти мушкиле, ки барои кишварҳои ғарбӣ ба хусус Амрико дар Афғонистон ба вуҷуд омадааст ва Тоҷикистон бешубҳа аз лиҳози ҷуғрофиоӣ ва этникӣ дар ин қазия мавқеи муҳимеро дорост, метавонад аз он истифодаи хуберо барад, хусусан дар интиқоли маводи ғайринизомӣ ва ҷалби мутахассисонаш дар эъмори ин кишвари ҳамсоя.

Аммо дар ин самт ҳам бо ағлаби гумон лоббии кишвари ҳамсоя хеле фаъол аст ва мехоҳад то ин луқмаи пурчарбро соҳибӣ намояд. Шаҳодати он дар рӯзи сафари раиси ҷумҳури кишвар 12 феврали соли равон ба Аврупо дар сомонаи интернетии гурӯҳи бонуфузи байналмиллалии «Бӯҳрон» пахш гардидани мақолае таҳти унвони «Тоҷикистон дар масири шикаст» мебошад, ки дар он ба кишварҳои ғарбӣ тавсия мешавад, ки кишвари Тоҷикистон бо доштани ҳукумати заиф шарики номуносиб аст ва ҳукумати ин кишвар наметавонад барои авлавиятҳои амниятии Ғарб хидмати муносибе кунад,- қайд шудааст дар мақола.

Қаблан ҳам дар паи фишори ҳамсояамон ҳукумати Чин аз сохтмони неругоҳи барқӣ дар рӯдхонаи Зарафшон даст кашид. Ҳамай инҳо шояд моро, ба он водор созад, ки ба такдир тан дода ба тавонмандии ҳамсояи бузургманишамон, ки қаблан дар солҳои 90-уми қарни гузашта бо сабаби зери хатар мондани манофеаш яке аз барпокунандагони ҷанги шаҳрвандӣ буд бовар намуда талабҳояшро қабул намоем ва худро аз ин машаққат раҳо созем.

Аммо таҷрибаи баьзе аз кишварҳо нишон медиҳад, ки пофишорӣ ва ҳимоят аз манофеи миллию бурдборӣ билохира ба мувафақият анҷом хоҳад гардид. Мисоли рӯшани он кишвари Куба ҳаст, ки баъд аз фишору муҳосираи нимасра имрӯз кунгураи Амрико дар садади бекор намудани қарори ноодилонаи муҳосираи иқтисодии он аз ҷониби як кишвари абарқудрат нисбати як ҳамсояи кӯчакаш мебошад.

Имрӯз мо ҳам аз Русия озурда набошем, зеро ҳамчуноне, ки шахсияти маъруф ва сиёсатмадори варзидаи қарни гузашта ҷаноби Черчилл гуфта буд «дар сиёсат на дӯстии доимӣ ва на душмании доимӣ, балки манфиатҳои доимӣ ҳаст». Имрӯз манфиатҳои Русия тақозо менамояд, ки аз нуқтаи назари Тошканд химоят намояд.

Мо бояд дар мавқеи худ устувор бошем ва тибқи сиёсати пешгирифтаи бисёруфуқиамон бо кишварҳое, ки мехоҳанд бо мо алокаҳояшонро тибқи манофеи дутарафа густариш диханд, мустаҳкам созем. Умедворам, ки рӯзе мерасад, ки Русия ҳам мисли собиқа аз мавқеи кишвари мо дар ҳифзи манофеи миллиаш ҳимоят намояд.

Номаи дигар аз махбаси Русия

ilhom1Ассалому алайкум бародари азиз Рустамчон. Мо точикон аз зиндони Русия ба шумо менависем. Мо зиндониён ба шумо ахсани бисёре гуфтани хастем. Аз тарики сайти шумо бисёр хабархои мухимро мехонем ва мебинем, ки дар Точикистони азизи мо ходисахо рух додаанд. Бахусус аз рафтору кирдори ,мухтарам чаноби оли! Вой бар холи он миллате,ки сохиби чунин сарвар аст! Вой бар холи точикону Точикистон!

Аз шумо илтичо дорем, ки бисёртар маколахо дар бораи сатхи зиндагии ватанамон нависед. Бо эхтиром хамватанони зиндонии шумо.

Посухи кутох ба галустянхо ва афроди шабехи онхо

Нихоят дар олами интернет як навори кутохе пайдо шуд, ки бо вучуди кутохияш ба афроди бадбахте монанди галустянхо зарбаи дандоншикан медихад. Ташаккур аз муаллифони он, ки чунин ифтихори баланди миллй доранд. Хам сипос аз торнигори Хуросонзамин, ки ин наворро нашр кардааст. Худ бубинед ва хулоса бароред.

Нангу номус ба чанд навъ аст?

Эътироз алайҳи ҷанг ва зӯроварӣ як кори башардӯстона аст.  Дар вилояти Суғди Тоҷикистон гурӯҳе бо шиъорҳои «Марг бар Исроил!» дар кӯча тазоҳурот карданд. Ҳафтаҳост, ки намояндагони Ҳизби наҳзати исломии кишвар дар ин ҷову он ҷо талаб доранд, намоиши бузурги хиёбонӣ барпо кунанд ва дар он Исроилро маҳкум намоянду ҳамраъйии худро ба мардуми Фаластин эълом доранд. Расонаҳои ахбори оми кишвар низ ба тамоми нирӯ талош мекунанд, рӯҳияи эътироз ва хушунатро зидди яҳудиён ангезиш диҳанд.

Беихтиёр як мисраъи шеъри устод Мирзо Турсунзода ба ёд мерасад:

Шодам, аммо мехӯрам ғамҳои халқи дигаре…»

Ба чунин шакли хандаоваре мероси шӯравии тоҷикон бо исломи навёфтаашон омезиш шудааст. Ҳанафия бо салафия омезиш ёфтааст, зеро дар ин тазоҳурот аъзои Ҳизби наҳзат бо салафиён паҳлуи ҳам истодаанд. Ва пули Эрони исломӣ ҳамаро ба бозӣ овардааст.

На танҳо мисраъи Турсунзода, балки масалу маталҳое низ ба ёд мерасанд:

Кӯзагар аз кӯзаи шикаста об мехӯрад. Мӯзадӯз худ мӯза надорад. Почаканда ба беэзор механдад. Кал агар табиб будӣ, сари худ даво кардӣ.»

Ин мардуме, ки ба фурудгоҳи Душанбе наомад, тобути фарзанди сарбуридаи миллаташро бо ашку хашм рӯйи даст бигирад, акнун барои онҳое ашк мерезад, ки даҳсолаҳо ба ҷони ҳамдигар афтодаанд ва низоъи онҳо кору ҳаёти онҳост. Даъвои онҳо ба ҳамдигар барои касоне ки огоҳӣ доранд, ҳар кадом ба шеваи худ ҳақ аст. Вале моро чӣ кор? Чаро ба худ ашк намерезем?

Марги қариб 700 тоҷик дар Русия, марги наздик ба 400 тифли навзод бар асари сармои соли гузашта оё марги инсонҳо набуд? Чаро дар як маврид ин қадар банангу номусем ва дар мавриди дигар — муши мурда?

Ман дар сафи аввали тазоҳурот мерафтам, агар он на мазҳабӣ мебуд, балки умумиинсонӣ ва куллан зидди ҷанг мебуд, на зидди як қавме, ки онро «алайҳилаъна» унвон кунам ва на бо ангезаи бегонагону пули бегонагон барпо мешуд, балки аз мағзи дили мардумам бармехост. Чӣ гуна ба ин шиъорҳову ашки чашмони мардуме бовар кунам, ки барои қатли ваҳшиёнаи бародари худ ба пой нахесту ҳоло барои рӯйдодҳои садҳо километр дур аз ватанаш доду фиғон мекунад?

Дуруст аст, ки бомбаборони паноҳандагон дар бинои мактаби Созмони Милали Муттаҳид эътирозангез аст, вале магар ба тирборони паноҳандагон дар минтақаи марзии байни Тоҷикистону Афғонистон дар зимистони соли 1992 шабоҳат надорад? Ва ё бомбаборони Ғарму Тавилдара?

Муҳосира ва беҳуқуқии фаластиниҳо оре, ҷиноят аст. Аммо аз муҳосира ва маҳви ҳувияти тоҷикон дар Самарқанду Бухоро ва дигар манотиқи Узбакистон монандие надорад?

Барҳақ, кал агар табиб будӣ, сарои худ даво кардӣ…

Хунхорӣ дар Русия идома дорад

1131719_20090102161350Дар кӯчаи Бирулов, дар ҷануби Маскав ҷасади як шаҳрванди Узбакистон дарёфт шуд, ки 21 захми корд дошт. Одамкушон тани инсонро ғалбер карда буданд. Дуртар аз ӯ як сарсиёҳи дигарро ёфтанд, ки низ чандин захми корду найза дар бадан дошт ва дар роҳ ба бемористон аз ҷаҳон гузашт.

Агар ҳукумати Русия, ба он тавре ки Сафорати он дар Тоҷикистон мегӯяд, мухолифи чунин ваҳшоният аст ва дар ҳоле ки ин хунтаи путинӣ метавонад, оппозисюни Русияро ин гуна дар контрол дошта бошад, ки аз камтарин нақшаву ҳаракати он огоҳ шавад ва аз онҳо пешгирӣ кунад , магар намедонад, КИҲО ин корро мекунанд ва магар наметавонад, ин хунхоронро маҳв кунад ва ба кори сиёҳи онҳо роҳ надиҳад?

  • 6 декабр одамхурон сари ҷавони тоҷик Салоҳиддин Азизвро буриданд.
  • 13 декабр дар Солнцево ҷасади шаҳрванди Тоҷикистон кашф шуд.
  • 14 декабр тоҷики 22-сола дар кӯчаи Госпиталний вал кушта шуд.
  • 14 декабр дар кӯчаи Говорова як озарбойҷонӣ ба қатл расид.
  • 14 декабр дар кӯчаи Староволинский як украин кушта шуд.
  • 14 декабр донишҷӯ аз Қазоқистон Ерлан Айтимов кушта шуд.
  • 15 декабр дар Митино шаҳрванди Тоҷикистон кушта шуд.
  • 31 декабр дар сохтмонгоҳи бино дар кӯчаи  Парк-4 тоҷики 37-сола Ф. Исмоилов аз даҳҳо захми корд ҷон дод.

Ба эҳтимоли зиёд ҳамаи ин қатлҳо ба муҳокимаи яке аз сарварони пустсар ё скинҳедҳои рус  Артур Рино вобаста буданд. Додгоҳ ҳукми онҳоро рӯзи 15 декабр эълон кард ва ҷазои сабук дод, зеро ба хулосае омад, ки онҳо ҳангоми одамкушиҳои ваҳшиёнаи худ ноболиғ буданд.

Дар зимн, донишҷӯи 18-солаи қазоқ яке аз беҳтарин хатмкунандагони кишвараш буда, дар имтиҳони қабул аз 120  холи имконпазир 119 хол гирифта буд. Харҷи таҳсили ӯро пурра ширкати «Лукойл» бар зимма дошт ва барои ӯ ояндаи дурахшоне пешгӯӣ мекарданд.

Гумон мерафт, пас аз ҳукми бозимонандаи додгоҳ одамхорон ба эътидол меоянд. Аммо ин тавр нашуд ва 29 декабр донишҷӯи доғистонии Институти политехникии Маскав М. Р. Магомедов ба чандин захми корд кушта шуд. Акнун 2 январи соли нави 2009 ду шаҳрванди Узбакистон ба қатл расиданд.

Кормандони Сафорати Русия дар Тоҷикистон метавонанд фахр кунанд, скинҳедҳо паёми онҳоро шунидаанд.