Роҳро пулакӣ кардед, ҳаво фаромӯш шуд?

Парлумони Тоҷикистон ягона роҳи Марказ –Шимоли кишварро пулакӣ кард, ки сабаби коҳиши ҳаракати афрод ва молу коло дар ин масир хоҳад шуд.

Ҳамагӣ чанд вакили ангуштшумори Маҷлиси Намояндагон ба ин қарор эътироз карданд, зеро он зидди Қонуни асосии Тоҷикистон аст, вале аксарияти кулли аъзои парлумон аз он тарафдорӣ карда, нишон доданд, барояшон на Қонуни асосӣ аҳамияте дорад ва на манфиатҳои миллии мардуми Тоҷикистон.

Гузашта аз ин онҳо ҳатто зидди ормону орзу ва барномаҳои президенти Тоҷикистон Эмомалй Раҳмон раъй доданд, ки пеш аз даври охири интихоб шуданаш гуфта буд, сохтани роҳҳои кишвар яке аз барномаҳои асосии ӯст, ки барои пешрафти иқтисодиёт, густариши рафтуомад, тиҷорат ва муомилаи мардуми кишвар ва таҳкими ваҳдати миллӣ хидмат хоҳад кард.

Ҳоло бояд мунтазир буд ва дид, ки раисиҷумҳури Тоҷикистон манфиатҳои миллиро боло хоҳад гузошт ва ё шахсию гурӯҳии як дастаи хурдро, ки барои гузарондани ин қонуни зиддиқонунӣ парлумонро ба зону шинонд.

Ин як лаҳзаи муҳиму таърихӣ на танҳо барои Раҳмон, балки тамоми миллат хоҳад буд. Агар Раҳмон қонунро имзо накунад, маълум мешавад, вай дарвоқеъ ғами мардумро мехӯрад ва президенти мардум аст. Аммо агар имзо кард, рӯшан мешавад, ки кайҳо ба гаравгони як дастаи хурди одамони бемиллат  ва баднафс табдил ёфтааст.

Вагарна, дуздии рӯзи равшан будани кори парлумон ҳеҷ ҷои шубҳа надорад. Агар Маҷлиси Намояндагон дар бораи умуман тартибу низоми роҳҳои пулакӣ қарор ё қонун мебаровард, гапе набуд. Парлумон дар тамоми кишварҳо қонунҳои ҳамагонӣ ё универсал қабул мекунад, то ниҳодҳои иҷроии давлат дар чаҳорчӯби онҳо мушкилотро ҳал кунанд.

Як саволи оддӣ раиси ин порлумон ва ё ҳамаи тарафдорони қонуни навро мулзам мекунад, ки чаро роҳи Кӯлоб — Қалъаи Хум, Душанбе — Ҷиргатол — Уш ё роҳи Мурғоб — Қулма — Қароқурум пулакӣ нашуд, вале роҳи Душанбе — Хуҷанд — Бӯстон — Чаноқ пулакӣ шуд? Оё метавон гуфт, парлумони Тоҷикистон аҳолии кишварро ба як чашм мебинад? Магар роҳҳои дигар низ бо қарзи байнулмилалӣ сохта нашудаанд?

Парлумон як роҳи мушаххас аз байни даҳҳо роҳи дигарро интихоб карда, онро пулакӣ эълон кард, аммо чаро ба таври шаффофу ошкор намегӯяд, ки чаро ин гуна шуд ва ин пешниҳоди кӣ буд?

Коре ки парлумон амалӣ намуд, аз мунфаҷир кардани пули Фондарё дар соли 1992 чӣ фарқ дорад? Он вақт раҳбари вилояти Ленинобод Абдуҷалил Ҳомидов ин пулро аз байн бурд, то робитаи вилоят бо пойтахт қатъ шавад.

Чӣ фарқ дорад, кори парлумон аз фишори Узбакистон дар марз, ки сабаби коҳиши сафари сокинони шимол ба марказ ба воситаи Узбакистон шудааст?

Агар қарзи Чин баҳона аст, қарздиҳанда нагуфтааст, ки ин пул бояд дар кӯтоҳтарин фурсат баргардонида шавад. Ба дарозо кашидани пардохти он мумкин аст, давраеро пеш орад, ки Чин қарзи худро монанди миллионҳо долларе, ки ба Замбия дода буд, лағв кунад ва ё монанди чунин сармоя, ки ба Нигерия дода буд, қариб ним баробар кам кунад.

Чӣ шуда, ки парлумони ва ҳукумати Тоҷикистон аз рӯи ҳамин шеваи африқоии қарзгирй васеъ истифода мекарданд, ин дафъа ҳанӯз роҳсозӣ тамом нашуда, ин қадар шитобзада дар ғами қарзи Хитой афтоданд?

Балки онҳо, тавре мегӯянд, барои аз селу харобй ҳифз кардан ва сари вақт тармим кардани роҳ ин қадар саросема шудаанд? Аҷаб вакилони ғамхор! Бояд гуфт, Чин дар бисёр кишварҳои африқоӣ роҳ сохт ва месозад, аммо ин роҳҳо вобаста ба аҳамияти стратегияшон аз 12 то 25 сол давраи кафолатӣ (гарантия) доранд ва дар ин муддат ҳама гуна харобие, ки сар мезанад, Чин худаш онро дуруст мекунад.

Чаро қонунгузорони «тоҷик» намeгӯянд, ки мӯҳлати хидмати гарантиявии ин роҳ чанд сол аст ва чаро намешавад, то он вақт роҳ бепул боқӣ бимонад?

Агар қарзи зормондаи Хитой 381 миллион доллар аст, ин роҳ бояд то чанд сол пулакӣ бошад, ки ғун шудани чунин сармояро таъмин кунад? Вақте пулакӣ шудани он абадӣ бошад, пули ҳангуфти роҳ ба кисаи кӣ хоҳад рафт.

Оё онҳое, ки пули ин роҳро медиҳанд, аз андози роҳ, ки солона таги 40 миллион доллар мешавад, озод хоҳанд шуд? Магар даромади мардуми Тоҷикистон чӣ қадар аст, ки боз бояд пули роҳ бидиҳад? Ҳукумат дар сарватманд шудани мардум чӣ хидмате кардааст, ки ба пули кисаи онҳо чашм песонад? Пас беҳтар нест, ҳаво ва нафаскашӣ аз ҳаворо низ пулакӣ кунеду ягон хеши президент ин пулҳоро ҷамъоварӣ намояд?

Бисёриҳо медонанд, ки дар таги ин косаи парлумони кисагӣ, даҳшат хоҳад буд, агар боз ҳам мардум ҳаминҳоро вакил интихоб кунаyд, нимкосае ҳаст. Вале бидонед, сирре нест, ки як рӯз шармандавор ошкор нашавад.

Ба ҳар ҳол дар ҳаёти ҳар шахс лаҳзаҳое мешавад, ки як тараф пули калон намудор мешавад ва дар тарафи дигар виждони инсонӣ ва кас бояд интихоб кунад. Хоҳем дид, ки президенти мамлакат, Эмомалӣ Раҳмон кадомеро интихоб хоҳад кард.

Агар фардо интихобот мебуд…

Сар аз имруз ҳар чанд гоҳ мехоҳем, назари хонандагони сомонаро озмоиш кунем, зеро интихобот бо гузашти ҳар руз наздиктар мешавад. Лутфан, чанд сония вақти худро сарф кунед ва ба ин саволҳо посух диҳед. Аз пеш сипосгузорем!

Биёед ҳамакаса ба Озода кӯмак кунем!

Ба унвони Ёрони ҳамАндеш аз хоҳари донишомӯзи мо номае расид, ки вай дар он аз ҳамаи мо ёрдам дархост кардааст:

Салом хонандагони азиз. Хоҳише дорам аз ҳамагон!

Донишҷӯ ҳастам ва дар донишгох дар мавзуи «Оё мардуми Помир худро точик мешуморанд? Ва ё точикон дар ин бора чи фикр доранд?» презентатсия дорам. Хохиш мекунам, фикр у андешаи худро дар ин бора нависонед.

Кори худро дар асоси фикрхои Шумо муаррифӣ хохҳм кард.Посуххои Шуморо интизорам.

Бо эхтироми зиёд, Озода Нурматова. донишчу, Академияи САХА дар Осиёи Марказӣ

Биёед ба Озодамоҳ мадад кунем ва ҳар кас фикру андешаи худро бинависад. Шахсан ба ақидаи ман, бадахшониён тоҷиконе ҳастанд, ки забонҳо, суннат, фарҳанг ва мусиқии қадимии тоҷикиро дар шаклҳои таърихияшон нигоҳ доштаанд. Медонам, афроде ҳастанд, ки бо мақсадҳои тафриқаандозӣ ақидаҳои ботиле пеш мегузоранд, аммо ман ҳаргиз наметавонам, бадахшониҳои сарбаланди худро ғайритоҷик шуморам, ҳамон гуна ки яғнобиҳоро, ки бо забони вижаи худ сӯҳбат мекунанд. Назари шумо чист?

Президент чй гуна — мушовираш намуна

А. Раҳимзод (шаҳри Хоруғ)

Замоне ки аз ҷаласаи солонаи ҳукумат ва ё ба қавли ҳамандешон «президент-шоу» лаҳзаҳои титу пит кардани кадрҳои ҳукуматро тамошо мекардам, шунидани ба вазифаи нав таъин кардани Муҳаббатшо Рӯзадоров маро моту мабҳут сохт. Сари андешаи он рафтам, ки вой бар ҳоли илми тоҷик ва дар ҳақиқат ҳам арзандатарин олимоне, ки ба душвориҳо нигоҳ накарда, ҳанӯз ҳам бори гарони илмро мекашанд, агар чунин шахс сарпарасти онҳо гардад. Ин шахсест, ки худ дар тӯли 30 сол дар донишгоҳ гӯё дарс дода, (дар асл файласуфатарошй карда), натавонист ҳадди ақал рисолаи номзадӣ ҳимоя кунад, имрӯз аз боби илму технологияи муосир ба Президент машварат медиҳад.

Нокомиҳои ӯ дар илм чунон ба ҷону дилаш зад, ки роҳи дигарро пеш гирифт. Аз ин баъд дар ҳар маъракае бо овози ҷарангдораш матнҳои навиштаи дигаронро нарезондаю начаконда мехонд. Боре бахт ба рӯяш тобид, ки дар як ҷамъомади ҷашни худи Ҷаноби олӣ ширкат дошт. Ба президент, ки худ нисфи умраш барандаи ҷамъомадҳо буда, маъкул афтод ва зуд аслу насабашро пурсида, худи ҳамон лаҳза аз рӯйи демократияи тоҷикӣ ба вазифаи муовини раиси ВМКБ ӯро таъин кард. «Ин давра хуб давра», гӯён Рӯзадоров дар тӯли каме бештар аз як сол аз ин мавқеият истифода (дар асл сӯистифода) карда, дар ин муддати кӯтоҳ аз ҳисоби сохтмони беморхонаи вилоятӣ ва чандин мактабҳо барои худ як хонаи пурҳашамати сеошёна бо ҳавлӣ ва гараж сохт. Бояд гуфт, ки то ин замон ӯ бо оилааш дар як ҳуҷраи хобгоҳи Донишгоҳи Хоруц мезист. Ба қавли худи ӯ ки мақоли маъмулро тацйир дода мегӯяд, «Президент бтата- метата» амал мекунад.

Ҳоло маълум нест, ки то чанде президент ӯро дар атрофи худ нигоҳ медорад, вале аниқ аст, ки таи ин муддат ба соҳаи илми бе ин ҳам дар вазъи душвор қарор дошта боз як зарбаи дигар мерасад. Вале чи ҷойи таассуф, ки ба қавли маъмул Падар чӣ гуна- писар намуна. Дар ин сохтор ба касони ғайр (доно ва ватандӯст) ҷой нахоҳад буд, то замоне, ки …

Нописандии Би-Би-Сй кори эронихои он аст

Хануз аз сарварони Би-Би-Сй посухе ба номаи ман наомадааст ва шояд хам наояд. Аммо як рохи дигари баёни андеша боз гашт, ки торнигор ё веблоги сардабирони ин расона аст ва бояд номахоро ба он низ фиристод. Бахусус, ки сардабирон бо ифтихори тамом мегуянд, телевизиюни нави Би-Би-Сй барои Эрон, Афгонистон ва Точикистон (!) аст, ки чамъан 100 миллион бинанда доранд.

bbc

Сармояе, ки Вазорати умури хоричии Британия барои ин телевизиюн дар шакли грант ва кумакхо медихад аз 15 миллион паунди инглисй иборат аст ва ин маблаг аз он чо хисоб шудааст, ки расонаи нав ба чунин теъдоди бузурги форсизабонон нигаронида шудааст. Агар точиконро аз ин номгуй хазф кунанд, шояд сармояи камтаре ба он расад.

Интизори посух хастам ва номахои навро ба форуми веблоги Сардабирони Би-Би-Сй низ мефиристам. Онхо чй мекарда бошанд? Шояд боз хамон сарварони эронитаборро даъват кунанд ва машварат бипурсанд? Аслан чаро аз се сарвари ин расона яке бояд точик набошад? Хмммм, магар дар наздик ба 20 соли пахши барномахои родиюии Би-Би-Сй ин бародарон точикеро гузоштанд, ки дар Буш-хауз реша бигирад ё ба курсии раёсате бирасад? Баракс точиконеро, ки метавонистанд, ба онхо ракобат кунанд ё берун ронданд ё намегузоранд, пое аз Душанбе ба суи Лондон биниханд. Танхо онхое «комёб» мешаванд, ки сари хам ва лабони баста дошта бошанд.

Дустони эронии мо вакте сухан аз точикон равад, хамеша посухи омода доранд. Онхо моро дар русгарой, шуравипарастй, махалбозй, бехунарй ва даххо чурми дигар муттахам хоханд кард. Хеле кам эронихоеро дидаем, ки бо вучуди кумакашон ба мо, точиконро бо худ баробар шуморанд. Афгонхо кайхо аз афсонахои ширини эронихо дил кандаанд ва дар хар кучо аз хакки халоли худ дифоъ мекунанд. Онхо ба пайравй аз Мавлонои Балх мегуянд, «хамдилй аз хамзабонй бехтар аст.» Шояд моро хам зарур аст панба, эъ мебахшед, пахта аз гуш бикашем? Ё хамон русгароии мо бехтар асту аз русхову киргизу казоку узбакхои худмон намонем. Факат маълум нест, кадом рох ба Туркистон аст, оне ки бародарони эронии мо мераванд ё мо меравем?..

Ба Точикистони азизу нозанини мо овоз дихед!

Чандест, ки дар як торнамо раъйдихии истифодабарандагони интернет ба кишвархои гуногуни чахон идома дорад. Бо талошхои як дусти мо номи Точикистон дар кутохмуддат аз охири руйихат ба чои 12 баромад.
 untitledq

Аммо фикр намекунед, ки ин кам аст? Магар намехохед, ки ватани азизу беназири мо дар чойи аввал бошад? Медонам, точик дар хар гушаи олам бошад хам, Точикистони азизу нозанинашро дуст медорад ва хеч кучои дунёро бехтару зеботар аз Точикистон намешуморад.

Бигзор, зиндагй дар он чо имруз хуб нест, бигзор мансабдоронаш окилу варзида нестанд, бигзор чойи кору даромади арзанда вучуд надорад, бигзор кадри инсон дар ин мулк ба як пашизи сиёх баробар шудааст, аммо чизе ки хаст, ватани мост. Ин хама мегузарад, Ватан мемонад. Пас овоз дихед барои он ки Точикистони нозанини мо ба чойи аввал барояд. Бигзор хама бинад, ки чй хел мо ватанро дуст медорем! Хама бубинад, ки мо муттахиду сарчамъ ва якпорча хастем!

Чаро сари моро буриданд?

3Русҳо мақоли машҳури худро иваз мекунанд. Пештар мегуфтанд, «худиро бизан, то бегона битарсад», акнун мегӯянд, «сари тоҷикро бибур, то бегонагон битарсанд!» Онҳо фаҳмиданд, ки тоҷикон бепаноҳтарин ва бесоҳибтарин махлуқҳои ҷаҳонанд. Ва мешавад, аз онҳо истифода кард, то ҳувияти миллии худро нишон дод ва ба «майдамиллатҳо»-и дигар паём фиристод.

Иттифоқан, онҳо ин сабкро аз ҳукумати Тоҷикистони кунунй омухтанд. Ин ҳукумат мардуми худро маҷбур кард, ки ба ҳама гуна зулму истибдод нисбаташ бардавор одат кунад ва бо сари хам ҳама гуна таҳқиру тавҳинро бипазирад. Ин ҳукумат рӯҳи мардумро шикаст ва халқро ба беномусй одат дод. Бенангй як миллатро аз боло то поён фаро гирифтааст. Тамоми расму ойин ва хосияти миллии тоҷикон дар натиҷаи барномаҳои махсуси ин ҳукумат аз мағз ва дили тоҷикон шуста шуд.

Гумон макунед, ки ҳадаф аз ҳамла ба манзили Сӯҳроб Лангариев як тасодуф буд. Чунин «наркобаронҳо» дар ҳамаи ноҳияҳои Тоҷикистон ҳастанд. Вале насаби Лангариев муҳим буд. Фикр накунед, фишор ба тазоҳуркунандагони Бадахшон танҳо барои хомӯш кардани эътироз буд ё ҳамлаи аблаҳона ба Рашт барои пешгирӣ аз афзоиши ҷинояткорӣ. Мақсад як чиз буд — несту нобуд кардани ҳама гуна рӯҳияи истиқлолият ё ҷасорату матонат. Натиҷа — сарбурии муҳоҷири тоҷик дар Маскав.

Ҳоло шумо худ қазоват кунед, ки ҳукумати Тоҷикистон миллист ё зиддимиллӣ. Агар мехоҳед раъй бидиҳед (узр, ки ҳуруфи кириллӣ пазируфта нашуд):