Ояндаи Тоҷикистон пас аз 15 сол чӣ мешуда бошад?

Шаҳлои Наҷмиддин, шаҳри Душанбе

Оҳ, эй тифлакони масъуми тоҷик,
Баҳри нон, байни иҷтимоъи нопокӣ
Рўзу шаб тоза карда ранг мемолед,
Мўзаи худфурухтагони тарёкӣ….

Аз кор ба хона бармегаштам. Ногаҳон диққатамро навраси тахминан 8-10 солае назди осорхонаи миллии Беҳзод ҷалб намуду ман ба наздаш рафтам.

Наврас боҳавсала мисли филми ҳиндии машҳури «Оворагард» нишаста пойафзолҳои марди хушлибоси галстукдореро тоза мекард. Мард рост истода пойҳояшро бонавбат тарафи ў то тоза карданаш нигоҳ медошт. Ў баъди тоза кардан қаноатмандона ба пойафзолҳояш нигаристу сипас ба кисаҳояш даст бурда як 50 дираммӣ бароварду мисли саг назди писарбача партофта ба роҳаш раҳсипор гардид.

Дар зери борони сахти сард писарак бетоқат шуду аз ҷояш бархест. Фурсатро аз даст надода ба ҷонибаш рафтам.

-Мактаб мехонӣ?

-Ман умуман ба мактаб намеравам.

-Барои чӣ?

-Падарам ба Русия рафта зани рус гирифта моро нигоҳ намекунад. Модарам астма дорад. Ман уро бо се додаракам мехуронаму нигаҳбонӣ менамоям.

-Дар куҷо зиндагӣ доред?

-Дар хобгоҳи 46.

-Ҳар моҳ ҳаққи иҷорапулиашро кӣ месупорад?

-Ман…

-Даромади ҳаррўзаат чӣ қадар аст?

-ҳар хел

-Ба зиндагиатон мерасад?

-Аз куҷо…

-Боз чӣ машғулияте дорӣ?

-Испанд дуд карда гирд-гирди мошинҳо мегардам. Аммо ҳамаашон пул намедиҳанд.

-Пушаймон нестӣ, ки қатори дигар ҳамсолонат ба мактаб намеравӣ?

-Не. Охир бо шиками гушнаву либосҳои саддарбеҳ чӣ хел ба мактаб равам?

Ин писарбачаи хурдсол он чунон боҷуръатона ҳарф мезад, ки касро ба ҳайрат меовард.

Давраи мактабхонии хешро ба хотир овардаму табассум дар лабонам гул зад. Охир он солҳо мо чунон ба воя расидем, ки чӣ будани сахтиро намедонистем. Имрўз чӣ? Кўдакони оворагради тоҷикро ҳар сари қадам дидан мумкин аст.

Бадтаринаш он аст, ки баъзе занҳо аз бепулӣ меноланду вале сар то гуш бо маснуоти заргари худро орову торо медиҳанд. Фарзандонашон аз субҳи солеҳон то нисфишаби дар пеши хонаву кўчаҳо сарсону гушна ҳаёҳуй карда гарданд ҳам, парвое надоранд. Ба ҷойи фарзандро тарбияи дурусту феъли наку додан онҳоро мисли бесоҳиб дар кўча сар медиҳанду боз бегоҳӣ ба хона медароранд. Яъне, ки оворангардон ҳам ба ду гурўҳ ҷудо мешаванд.

1. Оворагардони маҷбурӣ

2. Оворагардони аз тарбия дур монда.

Онҳоро алоҳида-алоҳида дар мавзеъҳои серодами пойтахт мушоҳида кардан мумкин аст. Бисёртар рў ба дузӣ меоранд. Ҳамин, ки торикӣ доман паҳн намуд, нафарони калонсоле, ки онҳоро «пуштибонӣ» менамоянд, омада пулҳои ғундоштаашонро аз дасташон мегиранд.

Ба онҳо фоизи хеле ками «ҳаққи хизматашон» дода мешавад. Модари рўзи дароз дар хараки руйи бинои истикоматӣ нишаста боре аз фарзандаш намепурсад, ки «куҷо будиву ба чӣ коре машгул шудӣ?». Барои ҳамин ин наврасон бо оворагардони дигар ҳамроҳ шуда аз субҳ то шом ҳаёти пурқиммати хешро ройгон аз даст медиҳанд.

Имрўз шукр аз он, ки ҳоло ҳам дар сохаи ҳаётан муҳими тиб мутахассисони давраи шуравӣ ҳастанду дар кори худ таҷрибаи амиқ доранд. Пас аз 10-15 сол дигар дар соҳаҳои муҳими ҷомеа дарёти мутахассиси босаводу кордон ба гумон аст. Чунки имрўз донишҷуён аллакай одат кардаанд, ки осонакак «имтиҳонҳояшонро» аз устодони бо маош зиндагӣ дошта гиранд.

Бовар дорам, ки агар байни донишҷуёни дар асоси шартномаи пулакӣ дохил шуда озмуну санҷишҳои ҳаққонӣ гузаронанд, ягонатаи онҳо аз ин озмоишҳо нахоҳад гузашт. Охир худ қазоват намоед, имрўзҳо дар факултаи ҳуқуқи ДДМТ ҳатто овозхонҳоро дидан мумкин аст. Соҳаи ҳуқуқ барои миллати тоҷик мисли бозичае гаштааст. Аҳамият диҳед назди прократураву судҳоро. Мошинҳои хориҷии гаронбаҳо қатор истодааст. Магар бо моҳонаи ночизашон баъзе судяву прокурорҳо хонаву мошин харида метавонанд?

Ҳаргиз не? Ва ин барои касе пушида нест.

Кўдак ба ҳукми гул аст. Вале имрўз бачаи тоҷики хонаводаи миёнаҳолу камбизоат магар аз ғизои солим баҳравар аст. Боз, не, чункӣ дар чунин шароити басо душвор мардум ба воҳима фитода боварӣ надоранд, ки то тобистон зиндагӣ намоянд.

Дар ҷумҳурӣ мебояд барномаи махсуси давлатиро ифтитоҳ намуд, то оворагардони наврасу душвортарбияро дар таҳти сарпарастии хеш гирифта аққалан бо касбомўзӣ онҳоро ҷалб намоянд. Охир ояндаи ҷомеа аз ҷавонон вобаста аст.

Advertisements

One Response

  1. Кира меги…….

Javob berish

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Изменить )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Изменить )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Изменить )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Изменить )

Connecting to %s

%d bloggers like this: